تبلیغات
زنگ علوم من - پیش‌بینی زلزله
گم شده مومن، علم است. هر موقع یكی را فرا گیرد به سراغ مطلوب دیگری می رود.
تاریخ : پنجشنبه 28 دی 1391
نویسنده : سانایی
پیش‌بینی زلزله
جام جم آنلاین: به قول یكی از فیزیكدانان، زلزله مانند قاتلی است كه پس از سال‌ها به صحنه جرم باز می‌گردد، اما هیچ‌گاه نمی‌توان گفت چه موقع!

زمین لرزه یكی از آن بلایای طبیعی است كه تا به امروز بشر نتوانسته راه حلی قطعی و كارآمد برای پیش‌بینی و انجام اقدام‌های اولیه در برابر آن بیابد. 

اما پیش از پرداختن به این موضوع بهتر است نخست به این پرسش پاسخ دهیم كه آیا اصلا می‌توان پیش از وقوع زلزله آن را پیش‌بینی كرد؟ اگرچه این‌طور پنداشته می‌شود كه بیشتر زمین لرزه‌ها در حاشیه صفحه‌های پوسته زمین به وقوع می‌پیوندد، اما روش قابل اطمینان و موثری برای پیش‌بینی دقیق زمان، مكان و شدت یك زلزله وجود ندارد. می‌توان این‌گونه عنوان كرد پیش‌بینی وقوع زمین لرزه‌ها به‌دلیل ماهیت غیرمنتظره و بی‌نظمی‌شان مشكل یا تقریبا غیرممكن است.

از همین رو بیشتر تحقیقات حال حاضر حول محور كاهش خطرات و كم​كردن ضرر و زیان ناشی از زلزله‌ها جریان دارد.

با این حال از آن جهت كه بشر همه روزه در تلاش است تا در حوزه‌های مختلف علم پیشرفت كند، زلزله نیز از كنجكاوی‌ها و ماجراجویی‌های انسان بی نصیب نمانده است و تا به حال راه‌های گوناگونی برای پیش‌بینی این بلای طبیعی ارائه شده است، بخصوص در مناطق پر زلزله خیزی مانند ژاپن كه اكنون با آنالیز لرزه‌های خیلی كم دامنه و كم فركانس و مقایسه آنها با هم، می‌توانند وقوع یك زلزله را چند ثانیه‌ قبل از وقوع پیش‌بینی كنند.

همین چند ثانیه برای متوقف كردن قطارهای پرسرعت، بستن شیر لوله‌های گاز شهری و قطع جریان برق كافی است اما هنوز برای اخطار دادن به انسان خیلی كم به نظر می‌رسد.

بیشترین تحقیقات در مورد پیش‌بینی زمین لرزه در مورد نظریه انبساط است. این نظریه می‌گوید زمانی كه سنگ تحت فشار قرار می‌گیرد حجم آن افزایش پیدا می‌كند. این امر توسط شیارها و شكستگی‌ها اتفاق می‌افتد و باعث بزرگ‌تر كردن سنگ می‌شود.

با این حال امكان رصد كردن اندازه یك نمونه سنگ در اعماق زمین ممكن نیست، اما راه‌های دیگری وجود دارد كه به اصطلاح می‌توان غیرمستقیم اطلاعات لازم را جمع‌آوری كرد. سنگ با تحت فشار قرار گرفتن از لحاظ فیزیكی دچار تغییرات می‌شود و ارتعاشاتی را با سرعت متغیر از خود ساطع می‌كند.

این حركات باعث بالا آمدن سطح زمین و تغییر فشار و سطح آب‌های زیرزمینی می‌شود. از همین رو دانشمندان این تغییرات را به دقت مورد بررسی قرار می‌دهند تا بواسطه آنها بتوانند زلزله‌های احتمالی را تشخیص بدهند.

یكی دیگر از راه‌ها، مطالعه رفتار حیوانات است. چینی‌ها مدعی‌اند كه توانسته‌اند با استفاده از تغییرات رفتار حیوانات راه حل مناسبی برای پیش‌بینی یك زلزله به دست آورند.

این اعتقاد وجود دارد كه برخی از حیوانات حساسیت بالایی نسبت به صدا، دما، لمس، شدت نور و میدان‌های مغناطیسی دارند لذا این احتمال وجود دارد كه حیوانات بتوانند ارتعاشات منجر به زمین لرزه را كمی زودتر درك كنند.

روش دیگری هم برای پیش‌بینی زلزله وجود دارد كه باستانی است و هر چند علم از آن حمایت نمی‌كند اما جالب توجه به نظر می‌رسد. 

هندیان باستان بر این باور بودند كه 98 درصد زمین لرزه‌های سراسر جهان توسط ماه و خورشید كنترل می‌شود.

آنها به این نتیجه رسیده‌اند كه موقعیت خورشید نسبت به زمین و فاصله زمین و ماه و زاویه بین خورشید، زمین و ماه ارتباط دارد. 

هنوز این ادعا ثابت نشده است. به غیر از روش‌های ذكر شده برای پیش‌بینی زمین لرزه كه برخی علمی و برخی غیرعلمی هستند، راه‌های دیگری هم وجود دارند كه دانشمندان در حال انجام تحقیقات روی آنها هستند اما هنوز هیچ روش علمی و موثقی برای تعیین دقیق زمان، مكان و شدت یك زلزله توسط هیچ موسسه یا دانشگاهی ارائه نشده است.

اگرچه پیش‌بینی زلزله در نظر اول بسیار اغواكننده به نظر می‌آید، ولی بد نیست نگاهی هم به آن طرف قضیه بیندازیم. اگر بر فرض روزی به جایی برسیم كه دانشمندان بتوانند با فاصله زمانی زیاد وقوع یك زمین لرزه را پیش‌بینی كنند، آن وقت آن شهر یا منطقه خالی از سكنه می‌شود و تقریبا از لحاظ اقتصادی به كما می‌رود. 

از همین‌رو ضرر و زیان ناشی از یك پیش‌بینی بلندمدت بیشتر از خود زلزله مخرب به نظر می‌رسد البته لازم به ذكر است كه پیش‌بینی‌های كوتاه‌مدت می‌توانند جان هزاران انسان را نجات داده و از هزاران میلیارد تومان ضرر و زیان‌جلوگیری كنند.

رامین فتوت




موضوعات مرتبط: خوب است بدانید , زمین شناسی , دانش ,
می توانید دیدگاه خود را بنویسید
What makes you grow taller during puberty? دوشنبه 16 مرداد 1396 02:23 ب.ظ
hello there and thank you for your information – I have definitely picked up anything new from right here.
I did however expertise some technical points using this site, since I experienced to reload the site
lots of times previous to I could get it to load correctly.
I had been wondering if your web host is OK? Not that I am complaining, but slow loading
instances times will sometimes affect your placement in google and could damage your quality score if advertising
and marketing with Adwords. Well I'm adding this RSS to my e-mail and can look
out for much more of your respective interesting content.
Make sure you update this again soon.
manicure شنبه 12 فروردین 1396 08:03 ب.ظ
Thank you for the auspicious writeup. It in fact was
a amusement account it. Look advanced to far added agreeable from you!
By the way, how can we communicate?
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
آخرین مطالب